Publicaties
Marnix van Gisbergen en
Weinig straf
De meeste jongeren geven aan het afgelopen jaar niet te zijn gestraft. Vooral de jongeren ouder dan twintig jaar geven aan geen straf meer te krijgen (87 procent). Ongeveer de helft van de jongeren jonger dan 20 jaar heeft wel straf gekregen. Driekwart van de jongeren die gestraft zijn in het afgelopen jaar, geeft aan dat de hoogte en frequentie van straf goed was.
De meest gebruikte strafmaatregel in het afgelopen jaar was het niet meer mogen uitgaan op de voet gevolgd door het niet gebruiken van internet en een ‘taakstraf’ zoals afwassen of schoonmaken (zie Kader 1). Bij de ouders van de jonge jongeren is ‘huisarrest’ een geliefde maatregel. Ook een corrigerende tik van papa is populair om, zo lijkt het, vooral de jonge jongens te straffen (opvallend detail; vrijwel nooit van de moeder).
Grote mond
De jongeren die zijn gestraft geven aan dat de oorzaak vooral lag in het hebben van een ‘te grote mond’ (41 procent), het niet nakomen van afspraken (41 procent) en schelden (23 procent). Daarnaast zijn er door de jongeren veel andere oorzaken genoemd zoals alcohol, drugs, liegen, slechte cijfers, pesten en ga zo maar door. Twee meisjes zijn gestraft omdat ze een verkeerd vriendje hadden (of nog steeds hebben?) en vier jongeren weten nog altijd niet waarom ze zijn gestraft. Iets wat niet heel vreemd is aangezien 17 procent van de jongeren aangeeft dat hun ouders over het algemeen niet goed uitleggen waarom ze de straf uitdelen.
Meest vervelend: geen internet
Het verbieden van internet is een effectief strafmiddel. De meeste jongeren geven aan dat het meest vervelend te vinden, ongeacht leeftijd (zie Kader 2). Iets wat de ouders al vermoeden aangezien deze maatregel op plek twee van meest gebruikte straffen staat. Huisarrest, een ‘bezoekverbod’ aan vrienden en/ of partner en de corrigerende tik worden als meer vervelend ervaren dan het inleveren van de mobiele telefoon. Het is opvallend dat het innemen van de mobiele telefoon pas op de zesde plek staat van meest vervelende maatregel. Jongeren geven immers continu aan niet te kunnen zonder de mobiele telefoon. Het is dus wachten tot de jongeren massaal een smartphone bezitten willen de ouders er een effectief strafmiddel bij hebben. Een ‘taakstraf’, geen televisie kijken, minder zakgeld en het niet mogen uitgaan, lijken de jongeren veel minder vervelend te vinden.
Dezelfde conclusies komen naar voren wanneer we aan jongeren de vraag stellen welke straf volgens hen helemaal niet werkt. Dan blijkt ook dat volgens de jongeren maatregelen als geen televisie, niet uitgaan, een taakstraf, de mobiel niet mogen gebruiken en ook het inleveren van zakgeld weinig effect heeft.
Ouders zijn geen watjes
In eerste instantie lijken de ouders van 2010 geen ‘softies’ te zijn. Althans daar waar het gaat om de inspraak rondom de strafmaatregel zelf. Meer dan driekwart van de jongeren geeft aan dat daar geen of weinig overleg over plaatsvindt. ‘Slechts’ zes procent praat daar regelmatig over en dat zijn vooral de jonge jongeren.
Bijna een kwart van de jongeren geeft echter wel aan dat hun vader een ‘softy’ is wanneer het op straf aankomt. Bijna veertig procent is die mening toebedeeld wanneer het mama betreft. Kennelijk mogen de mama’s in 2010 best wat strenger straffen. Dit betekent echter niet dat alle jongeren hun eigen kinderen veel harder gaan straffen. Iets minder dan een op de tien jongeren denkt harder te gaan straffen dan papa. Vijftien procent ziet zichzelf harder optreden dan dat hun eigen moeder doet. Een kwart twijfelt. Die wachten mogelijk eerst maar eens af hoe hun eigen spruiten zich ontwikkelen.
Jongeren verdeeld over de corrigerende tik
Bijna de helft van de jongeren is tegen de corrigerende tik. Een dikke veertig procent geeft aan dat dit wel zou moeten kunnen. Vooral de jongens lijken voorstander te zijn van een corrigerende tik. De tegenstanders hebben het bij het horen van de corrigerende tik spontaan over kindermishandeling en onmacht (“Een corrigerende tik is onmacht. Praten is de enige optie”). De voorstanders melden spontaan dat de ‘corrigerende tik’niet mag verdwijnen (“De corrigerende tik had nooit verboden moeten worden, onzin”) of afhankelijk van het type kind wel kan werken (“…niet te vaak en te hard natuurlijk”). De ‘corrigerende tik blijft daarmee ook voor jongeren een moeilijk onderwerp. Interessant dus om te bekijken wat de alternatieven zij. Een aantal opmerkelijke straffen zijn door de jongeren gemeld.
Vreemde straffen
We hebben aan de jongeren gevraagd wat de meest vreemde straf is die ze ooit hebben gekregen. Hoewel veel jongeren aangeven geen enkele straf vreemd te vinden (of zich dit niet kunnen herinneren) en hoewel veel jongeren aangeven ‘huisarrest’ een vreemde straf te vinden, hebben we toch heel wat opmerkelijke strafmaatregelen te horen gekregen. In Kader 3 staat een door de schrijvers subjectief samengestelde Top 15 van opmerkelijke strafmaatregelen. Wellicht dat de lezer daar nog wat ideeën uit kan halen. Niet dat het echt nodig lijkt, de meeste jongeren lijken immers best tevreden met de gang van strafzaken.
